اسید فسفریک

  • نام صنعتی : اسید فسفریک
  • فرمول شیمیایی : H₃PO₄
  • سایر نام های این محصول : اورتو فسفریک اسید ، فسفریک اسید ، محلول اسید فسفریک

اسید فسفریک مایعی بی رنگ، شفاف، بی بو و دارای طعمی تند است و اسیدی ضعیف بوده و این ماده جزو مواد معدنی و متعلق به گروه اسید ها می باشد و یکی از پر مصرف ترین مواد شیمیایی در جهان محسوب می شود و به عنوان پایه ای برای کلیه ترکیبات حاوی فسفر مورد استفاده قرار می گیرد.

ویژگی و خصوصیات اسید فسفریک

چگالی آن 1.885 گرم بر سانتی مترمکعب، دمای ذوب آن 42.35 درجه سانتی گراد، دمای جوش آن 158 درجه سانتی گراد است. انحلال پذیری این ترکیب در آب در در دمای 25 درجه سانتی گراد است. این ماده اشتعال پذیر نیست و  بسیار فرار بوده و دارای خورندگی کم است. درصد خلوص این ماده برابر 54% و 85% می باشد و شامل دو نوع صنعتی و خوراکی است اسید فسفریک 85 درصد به بالا خوراکی و زیر 85 درصد صنعتی محسوب می شود. ماده فسفر نوعی ماده مغذی است که تقریباً مورد نیاز همه موجودات زنده است و ترکیبات مختلف فسفریک نقش مهمی را در صنایع کشاورزی، صنعتی، پزشکی، تولید مواد غذایی و پروسه های زیست محیطی ایفا می کنند.

خطرات استفاده از اسید فسفریک

تاریخچه اسید فسفریک

فسفات در قرن نوزدهم میلادی، از طریق واکنش سولفوریک اسید با منابع معدنی دارای فسفر مانند استخوان حیوانات و ماهی، تولید شد و برای ساخت کودهای فسفاته مورد استفاده قرار گرفت. به مرور زمان، به دلیل افزایش تقاضا برای کودهای شیمیایی، تولید کود فسفات افزایش یافت و علاوه بر استخوان حیوانات از استخوان انسان ها نیز استفاده می شد. در این روش تولید، استخوان های انسان ها آسیاب می شد و با سولفات آلومینیوم مایع، اسید سولفوریک و نمک پتاسیم ترکیب می گشت تا با هم واکنش دهند و کود فسفات تولید شود.

در سال 1840، برای اولین بار، کود سوپر فسفات تولید شد و در سال 1842 در انگلیس، تولید تجاری انبوه آن آغاز گردید. کود سوپر فسفات از ترکیب سنگ فسفات با اسید سولفوریک تولید می شد. برای اولین بار در سال 1870، کود تریپل سوپر فسفات در آلمان تولید شد. بیشترین کاربرد کود تریپل سوپر فسفات در صنعت تولید شکر، به منظور تصفیه شکر بود. امروزه در بسیاری از کشورهای جهان، اسید فسفریک با درصد خلوص بالا تولید می شود و اصلی ترین کاربرد آن نیز در ساخت و تولید کودهای شیمیایی مختلف می باشد.

انواع اسید فسفریک

اسید فسفریک براساس درصد خلوص دسته بندی می شود و دارای 3 نوع کلی می باشد که هر نوع کاربرد خاص خود را دارد. در زیر به انواع این اسید اشاره کرده ایم و در مورد هر یک توضیح داده ایم.

اسید فسفریک خوراکی

اسید فسفریک خوراکی از قرار گرفتن سنگ حاوی فسفات در مجاورت اسید سولفوریک یا از اضافه کردن آب به فسفر پنتا اکسید تولید می شود. از این نوع اسید بیشتر در تولید نوشیدنی های گازدار، روغن نباتی، خوراک دام و مکمل غذای دام استفاده می گردد.

اسید فسفریک صنعتی

اسید فسفریک صنعتی حدودا 85 درصد غلظت دارد و بیشتر در صنعت نساجی، صنعت تصفیه پساب، تولید مواد شوینده و تولید ظروف تفلون مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید فسفریک خام

اسید فسفریک خام از واکنش شیمیایی بین اسید سولفوریک با خاک فسفات تولید می شود و سپس به اسید فسفریک خوراکی و صنعتی تبدیل می گردد. از این نوع اسید بیشتر در تولید کودهای شیمیایی استفاده می شود.

اسید فسفریک آزمایشگاهی

اسید فسفریک آزمایشگاهی دارای درصد خلوص 55 تا 88 می باشد و بیشتر در آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد.

نحوه تولید اسید فسفریک

کاربردهای اسید فسفریک 

  • صنایع کشاورزی (تولید انواع کودهای فسفاته)
  • صنایع غذایی (به عنوان ماده افزودنی در تولید انواع نوشابه های گازدار کولا، تولید ژله ها و پنیرها به علت قدرت نقش اسیدی کنندگی اسید فسفریک)
  • صنایع پزشکی (اسید فسفریک در دندانپزشکی و اورتودنسی به عنوان عامل قلم زنی (Etching) جهت تمیز کردن و زبر کردن سطح دندان خصوصاً در محل هایی که از لوازم دندانپزشکی استفاده شده است. تولید قرص آسپرین به عنوان کاتالیست بخاطر داشتن یون هیدروژن فراوان)
  • صنایع خوراک دام و طیور (تولید مکمل های خوراکی دامی مانند دی کلسیم فسفات)
  • صنایع شوینده (تولید مواد پاک کننده فسفات صنعتی، تولید پاک کننده ها برای نرم کردن آب)
  • تولید مواد منعقد کننده و تصفیه کننده آب و فاضلاب
  • صنایع آبکاری
  • صنایع پتروشیمی (به عنوان کاتالیت)
  • ماده تعدیل کننده‌ pH در برخی صنایع
  • زدودن زنگ آهن (می توان از اسید فسفریک مستقیماً برای زدودن زنگ آهن (اکسید آهن 3 )، از ابزارهای آهنی یا فولادی و تبدیل آهن به فسفات های محلول در آب استفاده نمود)

کاربردهای اسید فسفریک

خطرات استفاده از اسید فسفریک

اسید فسفریک بسیار خطرناک، خورنده و سمی می باشد و باید در غلظت های متوسط و بالا، با احتیاط از آن استفاده شود. هنگام استفاده، نگهداری و حمل و نقل آن، باید نکات ایمنی رعایت گردد تا آسیب های احتمالی کاهش پیدا کند. اگر به اسید فسفریک، اکسید کننده های قوی، قلیاها، فلزات و یا مواد قابل احتراق اضافه شود، ممکن است انفجار یا آتش سوزی صورت بگیرد؛ بنابراین این اسید را از این مواد دور نگه دارید.

در زیر به خطرات استفاده از این اسید اشاره کرده ایم و نکات ایمنی که باید رعایت شود را گفته ایم.

  • هنگام استفاده از این ماده شیمیایی خطرناک، حتما از تجهیزات حفاظتی مناسب مانند دستکش، محافظ صورت، ماسک و چکمه استفاده کنید.
  • محل نگهداری و ذخیره این اسید باید دارای هوای مطبوع، تهویه مناسب و به دور از نور و رطوبت باشد.
  • بهتر است اسید فسفریک را در ظروف روکش دار ذخیره کنید.
  • اگر اسید فسفریک با پوست تماس پیدا کند، باعث سوختگی شدید، سوزش و تحریک پوست می شود. در صورت بروز این اتفاق، بلافاصله ناحیه مورد نظر را با مقدار زیادی آب، به مدت حداقل ۳۰ دقیقه شست و شو دهید و به پزشک مراجعه کنید.
  • در صورت تماس این اسید با چشم، ممکن است چشم شما دچار سوزش مزمن یا آسیب دائمی و یا حتی کوری شود. در صورت بروز این اتفاق خیلی سریع به پزشک متخصص مراجعه نمایید.
  • اگر این اسید بلعیده شود، به سیستم گوارشی آسیب جدی وارد می کند. در صورت بروز این اتفاق سریعا دهان خود را با آب بشویید و به پزشک مراجعه کنید. اگر شروع به استفراغ و بالا آوردن کردید، به جلو خم شوید و شست و شوی دهان را متوقف کنید تا مایعات یا مواد جامد به مجاری تنفسی شما وارد نشوند.
  • در صورت استنشاق بخارهای این اسید، دستگاه تنفسی شما آسیب می بیند. اگر این اتفاق افتاد، سریع به محیط باز بروید و هوای تازه تنفس کنید. سپس بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
  • تماس مکرر یا طولانی مدت با این اسید می تواند باعث پوکی استخوان یا مشکلات تنفسی جدی شود.

قیمت اسید فسفریک

نحوه تولید اسید فسفریک

اسید فسفریک عمدتا با 3 روش تولید می شود که در ادامه به تشریح این سه روش تجاری پرداخته ایم.

  1. فرآیند حرارتی
    در فرآیند حرارتی، عنصر فسفر با اکسیژن ترکیب می شود و فسفروس پنتا اکسید تولید می شود. سپس با هیدراته کردن فسفروس پنتا اکسید، اسید فسفریک تولید می گردد. در فرآیند حرارتی، محصول نهایی تولید شده دارای خلوص بسیار بالایی می باشد و آلاینده اصلی تولیدی ذرات معلق هستند که به شکل غبار اسیدی می باشند. از اسید تولید شده با استفاده از روش فرآیند حرارتی، به دلیل برخورداری از درصد خلوص بالا، بیشتر در تولید محصولات غذایی، داروها، مواد شوینده و محصولات دیگر به غیر از کود استفاده می شود.
  2. فرآیند مرطوب
    رایج ترین و پراستفاده ترین روش برای تولید اسید فسفریک، روش فرآیند مرطوب است. در این روش، سنگ های معدنی حاوی فسفات مانند کلسیم هیدروکسی آپاتیت با اسید سولفوریک واکنش می دهد و اسید فسفریک تولید می شود. محصول جانبی تولید شده در این فرآیند، رسوب سولفات کلسیم می باشد که ته نشین می شود. از اسید تولید شده با استفاده از روش فرآیند مرطوب، بیشتر برای ساخت کودهای فسفاته استفاده می گردد.
  3. کوره خشک
    در روش کوره خشک، سنگ معدن فسفات با یک منبع کربن ترکیب می شود و گرما و سیلیکا تولید می گردد. در این روش برای کنترل میزان سوختن گازهای تولید شده و کنترل دمای بالای کوره، از کنترل هوا استفاده می شود. امروزه روش کوره خشک به یکی از روش های امیدوار کننده و پسندیده برای تولید اسید فسفریک تبدیل شده است زیرا هم باعث کاهش اثرات زیست محیطی می شود و هم موجب صرفه جویی در هزینه های تولید می گردد.

قیمت اسید فسفریک

قیمت اسید فسفریک با توجه به عوامل مختلفی مانند حجم، غلظت، درصد خلوص، خارجی یا داخلی بودن، شرکت تولید کننده و برند تعیین می شود. با توجه به تغییر مداوم قیمت، تقاضا دارد بمنظور استعلام قیمت با همکاران من در شرکت هوبارت شیمی تماس بگیرید.

اگر به دنبال خرید مخزن برای نگهداری و ذخیره اسید هستید بر روی عبارت مخزن اسید کلیک کنید.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “اسید فسفریک”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.